बास्तोला मृत्यु प्रकरण : प्रहरी अनुसन्धान शुन्य !

पोखरा ३ मंसिर । गत कात्तिक १२ गते पोखरा महानगरपालिका ११ का निवासी श्रीप्रसाद बस्तोलाले विहान ३ बजे आफ्नै घरमा आत्महत्या गरे । उनले श्रीमती सहित ९ जनाले आफुलाई आत्महत्या गर्न बाध्य बनाएको भन्दै सामाजिक संजाल फेसबुकमा पोष्ट गरेका थिए ।
श्री बास्तोलला आफ्नो फेसबुकमा पोखरा ११ निवासी रविन्द्र बास्तोला, बिश्वराज बास्तोला, उनकै श्रीमती सृजना बास्तोला, उज्वल पुन मगर, अनिल गुरुङ, पोखरा १४ का अजय केसी, बाग्लुङका बिन्दु मगर, पोखरा काँहुका हिम पौडेल नारायण, नरेश गरुङ आदीले आफुलाई गम्भिर षडयन्त्र गरेर फसाएको लेखेका छन् ।
उनले फेसबुकमा लेखेअनुसार उनकै श्रीमती सहितले यौन भिडियो बनाइ फसाउन लागेको साचो रहेको समेत लेखेका छन् । साथै घटनाको निष्पक्ष छाबिन गर्नको लागि उनले माग गरेको छन् । प्रहरीले उक्त घटनामा जाहेरी नपरेको भन्दै अनुसन्धान अघि नबढाएको हो ।

प्रयोगशालाको प्रतिवेदन आएपछी मात्र अनुसन्धान अघि बढ्छ : प्रहरी
घटनाको विषयमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीका प्रवक्ता प्रहरी नायव उपरिक्षक (डिएसपी) सुन्दर तिवारीका अनुसार श्रीले प्रयोग गरेको मोबाइल लगायतका अन्य सामान परिक्षणका लागि विधी विज्ञान प्रयोगशालामा पठाएको बताए । प्रयोगशालको प्रतिवेदन आएपछी मात्र अनुसन्धान तिव्र रुपमा अघि बढ्ने बताए ।

फेसबुक पोष्ट मार्फत नै अनुसन्धान गर्न मिल्छ : अधिवक्ता लामिछाने
मृतक मर्नु भन्दा ठिक अघि होस हुँदै फेसबुक पोष्टमा आफुलाई मर्न परेको कारण र मर्न बाध्य बनाएका व्यक्तिहरुको नाम समेत प्रस्ट रुपमा उल्लेख गरेको अवस्थामा उक्त फेसबुक पोष्टलाई मृत्युकालिन घोषणा (dying declaration)  को रुपमा लिन सकिन्छ र त्यसलाई प्रमाणको रुपमा मानिन्छ ।

ज्यान सम्बन्धी मुद्दामा मृत्युकालिन घोषण एक महत्व पुर्ण प्रमाण हो । उक्त विषयका बारेमा प्रमाण ऐन २०३१ को दफा ११ मा प्रस्ट व्यवस्था छ । कसैले कसैलाई आत्महत्या गर्न दुरुत्साहन दिनु हुदैन वा त्यस्तो काम गर्ने सम्मको परिस्थिती खडा गर्न वा गराउन हुँदैन भन्ने काकूनी व्यवस्था मुलुकी अपराध संहिता २०७४ को परिच्छेद १२, ‘ज्यान सम्बन्धी कसुरको’ दफा १८५ ले गरेको छ ।

घटना हुन भन्दा केही समय अघि घटनाको बारेमा मृतक स्वयमले आत्महत्या गर्न बाध्य बनाएको कुरा सामजिक सञ्जाल फेसबुकमा सार्वजानिक गरेकोमा उक्त घटनाको विषयमा संचार मध्यममा सूचना समप्रेसण भएकोमा प्रहरीले जानकारी प्राप्त गरेको प्रस्ट हुन्छ ।
जानकारी प्राप्त भएपछी यस्ता गम्भीर प्रकृतीका फौजदारी कसुरको अनुसंधान गर्न सरोकारवालाले जाहेरी नदिएपनि प्रहरीले नै प्रतिवेदन उठाइ अनुसन्धान अघि बढाउन मिल्ने कुरा मुलुकी फौज्दारी कार्यबिधी संहिता दफा ४ को उपदफा ४ मा व्यवस्था भएको अधिवक्ता बिमल प्रसाद लामिछाने बताउछन् ।

श्रीमती सहित ९ जनाले बाध्य पारेको भन्दै देह त्याग ! नाम सहित